DUŻE KOTY

Lew ma, wiadomo, pazur lwi, Lew sobie z wszystkich wrogów drwi. Bo jak lew tylko ryknie, To wróg natychmiast zniknie.               ***

 

START

Lew

Tygrys

Jaguar

Puma

Gepard

Ryś

Żbik

Irbis

Serwal

 

Jaguar  (Panthera onca)

Jaguar jest amerykańskim odpowiednikiem pantery ze Starego Świata, zresztą bardzo ją przypomina. Jego terytorium sięgało od Stanów Zjednoczonych do północnej Argentyny. Świadczy to o jego zdolnościach adaptacyjnych. W Nowym Świecie tylko puma występuje na większym obszarze. Jaguar pasjonuje nadal naukowców, ponieważ jest jednym z najmniej znanych wielkich drapieżników.
Na sierści jaguarów widnieje charakterystyczny rysunek: szerokie, czarne rozety, otaczające czarny punkt. Deseń ten jest widoczny nawet u jaguarów o czarnym umaszczeniu. W półmroku, panującym pod drzewami, plamy światła i cienia jeszcze pogłębiają kamuflaż czającego się drapieżnika. Niestety, takie futro wystawia go też na niezliczone niebezpieczeństwa, jest bowiem bardzo cenione. Stanowi najbardziej poszukiwane trofeum na całym kontynencie południowoamerykańskim. Jest ono istotnym źródłem dochodu dla biednej ludności, a wartość handlowa skóry znakomicie wyjaśnia przyczynę zabijania jaguarów.

Mimo iż chętnie spędza życie na drzewach, jaguar poluje przede wszystkim na ziemi. Żyjąc w zwartych zaroślach, poluje z zasadzki. Potrafi powalić zwierzęta dwu- lub trzykrotnie cięższe od niego, na ogół jednak jego ofiary są lżejsze. Jadłospis jaguara zmienia się w zależności od zasobności terenu na zwierzynę. Poluje i łowi ryby, chwyta zwierzęta kopytne, jak tapiry, pekari, małe, południowoamerykańskie jelenie, duże gryzonie (kapibary, paka, aguti), nie gardząc pancernikami, kajmanami, żółwiami i rybami. Jeśli trafi mu się okazja, atakuje bydło domowe. Łowiąc ryby, jaguar czeka cierpliwie aż ryba znajdzie się w jego zasięgu. Jak wszystkie koty, nie kontroluje całkowicie ruchów końca swego ogona i niekiedy uderza nim o powierzchnię wody. Być może dlatego Indianie Ameryki Południowej wierzą, że jaguar łowi ryby ogonem.

Po kilku dniach polowania zmienia rewir, gdy zwierzęta wiedzą już o jego obecności. Łatwiej mu zaskoczyć mniej ostrożną zwierzynę w innym miejscu. Jaguar poluje pod osłoną nocy. Rzuca się na zdobycz całym ciałem, rozdziera ją ostrymi pazurami i łamie jej kark. Kot ten na ogół nie pożera natychmiast swojej ofiary. Woli zanieść ją w spokojne miejsce, gdzie będzie mógł swobodnie się pożywić, a resztki ukryć pod gałęziami do następnego dnia.

Jaguara łatwiej jest usłyszeć niż zobaczyć. Trudno określić jego wołanie i wokalizę. Niektórzy kwestionują to, że ryczy on jak lew, ale może mruczeć, miauczeć, porykiwać. Niektórym wydaje się, że jego głos przypomina ochrypły i szczekliwy kaszel lub odgłos piłowania drewna. Niewiele jeszcze wiemy o znaczeniu każdego z tych rodzajów zawołań. Urywany głos, zgodny z rytmem oddechów, prawdopodobnie jest wołaniem terytorialnym. Miauczenie zdaje się być związane z reprodukcją.

Jaguar bardzo lubi wodę (!) i nie może zamieszkiwać zbyt suchych terenów. Jest mu ona naprawdę niezbędna i uwarunkowuje rozprzestrzenianie geograficzne gatunku. Rzeki nie stanowią dla niego barier, ponieważ zdarza mu się przepływać rzeki wielokilometrowej szerokości podczas przyboru. Jaguar znajduje prawdziwą przyjemność w pławieniu się i odświeżającej kąpieli.

Zmniejsza się zarówno zasięg występowania jaguarów, jak i liczebność tych zwierząt. W Ameryce Środkowej koty te wyginęły na 2/3 swego początkowego terytorium. W Ameryce Południowej straciły 38% swego pierwotnego terytorium. Obecność człowieka zachwiała równowagę w ich środowisku. Obecnie jaguary są chronione w każdym z krajów, gdzie mają naturalne warunki do życia.
Jednak respektowanie wszystkich zakazów nie jest możliwe, ponieważ popyt na nowe ziemie wzrasta. Lasy są karczowane, a w pobliżu budów zawodowi myśliwi, których zadaniem jest wyżywienie personelu, polują na tę samą zwierzynę co jaguary. Jaguary atakują więc zwierzęta domowe. W tych warunkach odstępuje się od ochrony jaguarów. Ten związek przyczynowy prowadzi do ich wyginięcia.
Opis: cięższa sylwetka, krótszy ogon i masywniejsza głowa niż u pantery; maść jasna, czasem czarna z czarnymi rozetami, otaczającymi ciemne punkty
Wymiary:
1,12-1,85m; ogon 0,45-0,75m; wysokość w kłębie 0,68-0,76m
Masa ciała:
36-158kg (średnio 57-113kg); samice są mniejsze (średnio 0 20%)
Występowanie: od Meksyku po Północną Argentynę
Siedlisko: lasy tropikalne, lasy suche, suche zarośla: powyżej 1000m n.p.m.
Wymagania pokarmowe: mięsożerny
Struktura społeczna: samotny, terytorialny
Dojrzałość płciowa:
3-4 lata
Okres reprodukcji: pora deszczowa
Długość ciąży: średnio
100 dni
Liczba młodych w miocie:
1-4
Masa urodzeniowa:
700-900g
Długość życia: w niewoli
22 lata; około 10 lat w naturze; 50% śmiertelności przed ukończeniem 2 lat
Liczebność, tendencje: szacunkowo około kilkudziesięciu tysięcy; gatunek w regresji
Status, ochrona: I aneks konwencji waszyngtońskiej (polowanie i handel zabronione)
Uwagi: w Gujanie Francuskiej polowanie nie jest ograniczone i jaguar nadal jest tępiony.